Menu Close

 ธุรกิจเดลิเวอรี่ (delivery)

 เดลิเวอรี่เป็นธุรกิจแพลตฟอร์มเดลิเวอรี่ในปัจจุบันได้เป็นที่ยอมรับความนิยมอย่างกว้างขวาง ถือเป็นรูปแบบธุรกิจ รูปแบบบใหม่ที่เจาะกลุ่มงานบริการรับส่งของ ในเมืองใหญ่ๆมีรูปแบบธุรกิจเดลิเวอรี่หลายบริษัท อาทิ  แกร็บ ฟู๊ดแพนด้า ไลน์แมน เก็ทฟู๊ด ฯลฯ โดยในวันนี้เรามาคุยกันกับธุรกิจแพลตฟอร์มของบริษัทแกร็บใน มิติของแรงงานอย่าง พนักงานส่งของ หรือไรเดอร์ในมิติการทํางานว่ามีลักษณะอย่างไรและมีความไม่เป็น ธรรมอย่างไรบ้าง ก่อนอื่นต้องเท้าความถึงต้นกําเนิดของธุรกิจแพลตฟอร์มอย่างแกร็บ ที่เกิดขึ้นมา ท่ามกลางการพัฒนาของสังคมโดยเฉพาะในสังคมเมืองที่มีการเติบโตของธุรกิจ ห้ไรเดอร์มีสถานะเป็นแรงงานนอกรซึ่งการเติบโตของเมืองทํา ให้เกิดความแออัดขึ้นและส่งผลต่อการคมนาคมที่ยากลําบาก ประกอบกับความเร่งรีบของผู้คนในเมืองจึง ทําให้คนขี้เกียจที่จะออกมาไปข้างนอกจากความวุ่นวายดังกล่าว

ซึ่งในทางเศรษฐศาสตร์เรียกว่า “ เศรษฐกิจขี้เกียจ ” (Lazy Economic) จึงเกิดแพลตฟอร์มอย่างแกร็บที่มีตอบสนองความต้องการดังกล่าว ของผู้บริโภค ท่ามกลางความสะดวกสบายดังกล่าวของผู้บริโภคแต่ด้านของไรเดอร์มีการทํางานที่มีความ เสี่ยงสูงทั้งในท้องถนนและความเสี่ยงจากความรับผิดชอบงาน ทางบริษัทแกร็บเรียกไรเดอร์เป็น Partner ซึ่งเป็นการนิยามงานของไรเดอร์ไม่ใช่แรงงานและเป็นการผลักความเสี่ยงต่างๆ ให้ไรเดอร์ต้องแบกรับความ เสี่ยง ซึ่งในความเป็นจริงการทํางานของไรเดอร์เปรียบเสมือนแรงงานที่ทําการผลิตเฉกเช่นกับอาชีพอื่นๆ สิ่ง ที่บริษัทแกร็บทํา คือ การลดต้นทุนการผลิตของบริษัทและผลักความรับผิดชอบต่อแรงงานไปเป็นความ รับผิดชอบส่วนตัวของไรเดอร์แทน ยิ่งไปกว่านั้น การที่บริษัทแกร็บไม่รองรับสถานภาพความเป็นแรงงาน ของไรเดอร์จึงทําในระบบ

และยังทำให้ไม่ได้รับสิทธิประโยชน์แรงงานอีกด้วย ปัญหาดังกล่าวเป็นปัญหาของกฎหมายแรงงานของไทย ที่ไม่สามารถปรับตัวตามสถานการณ์การ เปลี่ยนแปลงของมิติแรงงานและการจ้างงานในปัจจุบันได้ซึ่งทําให้การคุ้มครองแรงงานจากกฎหมายยังไม่ ครอบคลุมในความเป็นจริงจนทําให้แรงงานต้องถูกละเมิดสิทธิอย่างที่เกิดขึ้นในปัจจุบัน ทางออกของ ปัญหาดังกล่าว คือ ต้องสร้างการมีส่วนร่วมของทุกภาคส่วนในการศึกษาปัญหาดังกล่าว อาทิ การรับฟัง ความคิดเห็นของบริษัทแกร็บที่รวมตัวกันเรียกร้อง การปฏิรูปกฎหมายแรงงานให้ปกป้องสิทธิแรงงาน  เรียกร้องให้บริษัทแกร็บรับผิดชอบพนักงานมากกว่านี้ทั้งในด้านสิทธิสวัสดิการ ในฐานะแรงงาน ซึ่งหาก แก้ไขปัญหาดังกล่าวได้สถานการณ์ของธุรกิจแกร็บจะเป็นมาตรฐานใหม่ของธุรกิจแพลตฟอร์มเพื่อป้องกัน ปัญหาดังกล่าวในอนาคต

ในวงการธุรกิจอาหารเอง ก็ได้รับผลกระทบจากสิ่งนี้ไปไม่น้อย ธุรกิจ delivery service เริ่มเข้ามาให้บริการจัดส่งอาหารมากขึ้นด้วย demand ของผู้บริโภคนั้นมีมาก ตลาดมีขนาดใหญ่

นอกจากผู้เล่นเดิมที่มีมากว่า 5 ปีอย่าง Foodpanda แล้ว ธุรกิจใหญ่ๆ และรายใหม่ก็เข้ามาเล่นในตลาดนี้อย่างจริงจังด้วย ทั้ง LINE MAN, Grab food, honestbee และมีผู้เล่นใหม่ๆ โผล่มามากมาย โดยมักจะดำเนินธุรกิจแบบ กล่าวคือ ไปติดต่อธุรกิจร้านอาหารและเสนอให้เข้ามาอยู่บน platform และทำการจัดส่งอาหารให้กับลูกค้าของร้านอีกทีหนึ่ง ประเด็นที่น่าสนใจคือร้านอาหารที่เป็น ครอบคลุมถึงร้านอาหารทุกประเภทตั้งแต่ร้านข้าวแกงทั่วไปริมทางจนถึงร้านอาหารหรูหราในห้างสรรพสินค้า หรืออย่างกรณี LINE MAN ถึงร้านจะไม่อยู่บน platform แต่ถ้าลูกค้าต้องการก็สามารถสั่งให้พนักงานไปสั่งและรับอาหารมาส่งให้ได้ ครอบคลุมหมด

ธุรกิจ delivery นี้เติบโตอย่างรวดเร็วเพราะนอกเหนือจากการจัดส่งแล้ว ตัว platform นั้นทำอะไรได้อีกมากมาย เป็นการสร้าง win-win situation ให้แก่ทุกฝ่าย ลูกค้าทั่วไปได้รับอาหารที่ต้องการโดยไม่ต้องเสียเวลาเดินทางเลยแม้แต่นิดเดียว จากปัจจัยต่างๆ ที่เอื้ออำนวยให้ขยายตัวได้อย่างรวดเร็ว ไม่ว่าจะเป็นการเติบโตอย่างก้าวกระโดดของตลาด พฤติกรรมผู้บริโภคยุคออนไลน์ หรือ เทรนด์เทคโนโลยีที่ทำให้แอพต่างๆ ฉลาดและตอบโจทย์ความต้องการผู้ใช้ได้ดีขึ้น